DENETÇİ TARAFINDAN MÜŞTERİ KABUL SÜRECİNDE YAPILMASI GEREKENLER

1.GİRİŞ

Müşteri Kabul Süreci Bir Bağımsız Denetim İşinde Hangi Aşamalarda Karşımıza Çıkmaktadır?

Müşteri kabul süreci bir denetim sözleşmesi imzalanmadan önce yürütülmesi gereken bir süreçtir.

Denetim Kuruluşu bu kapsamda oluşturmuş olduğu denetim prosedürlerini uygulayarak söz konusu müşteri ile denetim sözleşmesi imzalanıp imzalanmayacağını değerlendirmelidir.

Müşteri Kabul Süreci Her Denetim İşinde Zorunlu Olarak Uygulanması Gereken Bir Süreç Midir?

Evet. Bağımsız denetim standartlarına uygun bir denetim yürüttüğünü iddia eden bir denetçi söz konusu süreci bu iddiada bulundu

ğu her bir denetim işinde uygulamalıdır.

Önceki Yıllarda Denetimi Üstlenilen Bir Şirketin Cari Yılda Tekrar Denetimini Üstlenmek İsteyen Bir Denetçi De Söz Konusu Prosedürleri Uygulamak Zorunda Mıdır?

Kesinlikle evet. Müşteri kabul süreci ilk defa üstlenilecek bir denetim işinde uygulandığı gibi devam eden müşteriler özelinde de uygulanmak zorundadır.

İlk Defa Üstlenilen Bir Denetim İşi İle Devam Eden Müşteri Kapsamında Uygulanacak Denetim Prosedürleri Farklılık Gösterebilir Mi?

Evet. İlk defa üstlenilecek bir işte uygulanan denetim prosedürü ile devam eden bir müşteri kapsamında uygulanacak denetim prosedürleri kapsam ve içerik olarak farklılık gösterebilir.

Muhakkak ilk defa üstlenilecek bir denetim işinde uygulanacak denetim prosedürleri daha kapsamlı olabilecektir.  Bu durum BDS’lere ilişkin herhangi bir aykırılık teşkil etmez.

2. DENETÇİNİN ANA HÜKÜMLERE UYUMU

Denetçi Üstleneceği Bir Denetim İşinde Gerekli Yetkinliğe Kabiliyete Ve Kaynaklara Sahip Olmadan Söz Konusu Denetim İşini Üstlenebilir Mi?

Hayır. Denetçinin bir denetim işini üstlenebilmesi gerekli yetkinliğe, kabiliyete ve kaynağa sahip olması gerekmektedir.

Bir Denetçinin Ülkenin Genelinde Şubeleri Ve Depoları Olan Büyük Bir Denetim İşini Üstlenmesi Ve Devamında Denetim Ekibinin Ayıca Yetersiz Olması Gerekçesi İle Söz Konusu Denetim İşinde Şubelere İlişkin Güvence Elde Edilemediğinden Dolayı Sınırlı Olumlu Görüş Vermesi BDS’ler Uyarınca Makul Bir Gerekçe Midir?

Kesinlikle hayır. Denetçi gerekli insan kaynağına sahip değilse ilk etapta yani müşteri kabul aşamasında söz konusu işi zaten kabul etmemesi gerekirdi.

Denetim ekibinin sayıca yetersiz olması söz konusu denetim prosedürlerinin kapsamının sınırlandırılmasına ve elde edilecek denetim kanıtlarının elde edilmemesine ilişkin gerekçe teşkil etmeyecektir.

BDS’ler Kapsamında Gerekli Zaman Ve Kaynak Anlamında (Olması Gereken) Bir Belirleme Var Mıdır?

Hayır. Söz konusu husus tamamen Denetim Kuruluşu tarafından oluşturulacak politikalar ve prosedürler kapsamında şekillenmeli ve ilgili denetçinin mesleki muhakemesine göre belirlenmelidir. Dolayısıyla BDS’ler uyarınca gerekli olan zaman ve kaynak ile ilgili bir belirleme söz konusu değildir.

Müşteri Kabul Sürecinde Müşterinin Dürüstlüğü Ne Kadar Önemlidir?  Müşteri Kabul Sürecine Olan Etkisi Nelerdir?

Müşterinin dürüstlüğü söz konusu denetim işinin kabul edilmesi ve edilmemesi üzerinde son derece önemli bir durumdur.

Müşterinin dürüstlüğü ile ilgili ortaya çıkacak problemler çözülebilir nitelikte ise çözülmeli ve nasıl çözüldüğü dökumante edilmelidir. Aksi halde söz konusu müşteri ile iş ilişkisi kabul edilmemelidir.

İlk defa üstlenilecek bir denetim işinde müşterinin dürüstlüğü hakkında bir kanaat elde etmek son derece zor bir husustur. Denetçi müşteri ile ilişkisi devam ettikçe müşterinin dürüstlüğü hakkında daha çok fikir sahibi olacaktır.

Denetçi Müşterinin Dürüstlüğü İle İlgili Kimler Hakkında Bilgi Sahibi Olmalıdır?

Denetçi Müşterinin pay sahipleri, kilit yöneticileri, üst yönetimden sorumlu olanları ve varsa ilişkili taraflarının kimliklerini ve ticari itibarlarını araştırmak zorundadır.

Müşterinin Dürüstlüğü İle İlgili Denetçi Hangi Kaynaklardan Bilgi Elde Edebilir?

Denetçi müşterinin dürüstlüğü ile ilgili aşağıdakilerden bilgi alabilir;

Ø  Müşterini muhasebecisi

Ø  Müşterinin varsa önceki denetçisi

Ø  Müşterinin iş ilişkisi kurduğu bankacılar

Ø  Müşterinin iş ilişkisi kurduğu hukuk müşavirleri

Ø  Aynı sektörde faaliyet gösteren diğer personeller.

Denetçi Hangi Durumda Denetimde Çekilebilir?

Müşteri kabul aşamasında öğrenmiş olsaydı denetim müşterisi hiç kabul etmeyeceği bir bilgiyi edinmesi durumunda denetçi çekilmeyi değerlendirir ve mevzuatın izin vermesi durumunda denetim işinden çekilebilir.

Ülkemiz Uygulamalarında Denetçinin Denetimden Çekilme Hakkı Var Mıdır?

Evet. Denetim kuruluşu denetlenen işletme ile karşılıklı mutabakata vararak her zaman denetim işinden çekilebilir.

Karşılıklı mutabakat olup olmadığına bakılmaksızın makul gerekçelerinin olması ve söz konusu gerekçelerden müşteriyi haberdar etmiş olmasına rağmen çözüme kavuşturulmaması durumunda karşı tarafa bir ihtarname çekerek denetim işinden tek taraflı olarak da çekilebilir.

Denetçi Çekilme Kararını Müşteriye Bildirmek Zorunda Mıdır?

Evet. Denetim kuruluşu çekilmeye karar verirse söz konusu kararı ve bu karara neden olan durumları yönetime bildirmek ve müzakere etmek zorundadır.

Çekilme veya Çekilmeme Kararı Belgelendirilmeli Midir?

Denetçi gerek çekilme kararını gerek çekilme kararından hangi gerekçeler ile vazgeçtiğini belgelendirmek zorundadır.

Bu amaçla çekilme kararına iten nedenler nelerdir ve nihai olarak nasıl çözümlenmiştir. Bu süreçlerin tamamının belgelendirilmesi gerekmektedir.